کارتان را آغاز کنید، توانایی انجامش بدنبال می آید. (کوروش کبیر)
خانه » پروژه » روانشناسی و اجتماعی » دانلود پروژه بررسی آموزش مهارتهای مدیریت بر استرس و نحوه مقابله با استرس در دانش آموزان نوجوان
دانلود پروژه بررسی آموزش مهارتهای مدیریت بر استرس و نحوه مقابله با استرس در دانش آموزان نوجوان

دانلود پروژه بررسی آموزش مهارتهای مدیریت بر استرس و نحوه مقابله با استرس در دانش آموزان نوجوان

دانلود پروژه بررسی آموزش مهارتهای مدیریت بر استرس و نحوه مقابله با استرس در دانش آموزان نوجوان
فهرست
فصل اول 1
مقدمه 2
1-1- بيان مساله 3
1-2- ضرورت و اهميت تحقيق 8
1-3- اهداف تحقيق 12
1-4- فرضيه هاي پژوهش 13
1-5- متغيرهاي پژوهش 13
تعريف اصطلاحات 14
1-6- تعاريف نظري‌و عملياتي متغيرها 14
1-6-1- مهارتهاي مديريت بر استرس 14
تعريف عملياتي 15
1-6-2- سبك كنارآيي اجتنابي 16
تعريف عملياتي 16
1-6-3- سبك اسناد منفي 17
تعريف عملياتي 17
1-6-4- سلامت رواني 17
تعريف عملياتي 18
1-6-5- دانش آموز 18
1-6-6- پايه تحصيلي 18
1-6-7- جنسيت 18
خلاصه 19
فصل دوم 20
مقدمه 21
2-1- استرس يا فشاررواني 21
2-2- تعريف استرس 22
2-3- مدلهاي استرس 23
2-3-1- مدل محرك 23
2-3-2- مدل پاسخ 24
2-3-3- مدل تعاملي 29
2-4- ارزيابي هاي شناختي 30
2-5- استرس زاهاي بالقوه 32
2-5-1- فجايع ( وقايع آسيب زا ) 32
2-5-2- تاثير وقايع مهم زندگي 33
2-5-3-گرفتاريهاي روزانه 34
2-6- استرس نوجواني 37
2-6-1- تأثير محيط 40
2-6-2- نشانه هاي استرس در نوجواني 43
جدول 2-1: نشانه هاي استرس نوجواني به نقل از فرايدنبرگ 1997 46
2-7- تعريف كنار آمدن 47
2-7-1-كنارآمدن از ديدگاههاي مختلف 48
2-7-2- نظرية لازاروس دربارة كنارآمدن 49
2-7-3- شيوه هاي مختلف كنار آيي 51
2-7-4- مقياس هايي از سياهه شيوه هاي كنار آيي 51
2-8- عوامل موثر بر استرس و كنارآيي 55
2-8-1- حمايت اجتماعي 55
2-8-2- تفاوتهاي فردي 59
2-8-2-1- شخصيت نوع A 60
2-8-2-2- اضطراب و روان رنجورخويي 61
2-8-2-3- سخت رويي 63
2-8-2-4- خوش بيني در مقابل بدبيني 65
2-8-3- عزت نفس 66
2-9- سبك اسناد 68
2-9-1- سبك اسناد خوش بين/ بدبين 71
2-9-2- سبك اسناد و رابطه آن با سلامت و سبك هاي كنارآيي 72
2-10- سلامت روان و ابعاد آن 77
2-10-1- مفهوم سلامت روان 82
جدول 2-2: مفهوم سازي وعملياتي ابعاد سلامت و روانشناختي و اجتماعي 85
2-10-2- بيماري  رواني و سلامت روان : مدلت حالت كامل 87
نمودار 2-1: بيماري رواني و سلامت روان؛ مدل حالت كامل (همان منبع، ص 50) 88
2-11- آموزش مهارتهاي مديريت بر استرس 90
2-11-1- مقدمه اي بر استرس و كنارآيي 91
2-11-2- راهكارهاي ذهني و عقلاني جهت كنارآيي با استرس 94
2-11-3- روشهاي فيزيكي كنار آمدن با استرس 98
2-11-4- مهارتهاي مطالعه، آمادگي براي امتحان و مديريت بر زمان 100
2-11-5- مهارتهاي ارتباطي و ميان فردي 102
2-11-6- تقويت اعتماد به نفس،عزت نفس ومقابله با افسردگي و نگراني 104
2-11-6-1- آموزش مجدد سبك اسناد در افسردگي 107
2-12- مروري بر پژوهشهاي پيشين 109
تحقيقات انجام شده در ايران 109
رابطه سبك هاي اسناد و شيوه كنار آيي با استرس 110
بررسي ها در زمينه شيوه هاي كنار آيي با استرس 112
مروري بر پژوهشهاي انجام شده در خارج 114
ب) تحقيقات پيرامون راهكارهاي كنارآيي: 117
خلاصه 121
ه – در پايان يافته هاي پژوهشي درايران و خارج آورده شد. 121
فصل سوم 122
مقدمه 123
3-1- جامعه آماري 123
3-2- نمونه پژوهش 123
3-3- شيوه نمونه‌گيري 123
3-4- ابزارهاي اندازه‌گيري 124
3-4-1- مقياس كنارآيي نوجوانان 125
سبك اول يا حل مشكل كنارآيي بارور 130
سبك دوم، مراجعه به ديگران 130
سبك سوم، كنار آمدن نابارور (اجتنابي) 131
جدول 3-1: راهنماي نمره گذاري مقياس كنارآيي نوجوانان 131
نحوه نمره گذاري 132
اعتبار و پايايي مقياس  كنارآيي نوجوانان 134
3-4-2- مقياس  – R90-SCL 136
توصيف ابعاد 9 گانه آزمون R – 90 – SCL 139
داشتن اين عقيده كه بخاطر گناهاني كه انجام داده ايد بايد مجازات شويد 147
داشتن اين عقيده كه عيب و نقص مهم و جدي در بدن شما وجود دارد 147
الف-  شاخص ضريب ناراحتي (PSDI) 148
ب – علامت شناسي كلي علائم مرضي ( GSI) 149
ج – جمع علائم مرضي (PST) 149
نمره گذاري آزمون  – R90-SCL 149
پايايي آزمون  – R90-SCL 150
اعتبار آزمون  – R90-SCL 151
3-4-3- پرسشنامه اسنادي در كودكان ونوجوانان 153
روايي و اعتبار پرسشنامه 155
جدول 3-2: نمرات پرسشنامه سبك اسنادي كودكان و پرسشنامه افسردگي(001/0) R **  و 05/0 <   P، پايايي و ثبات پرسشنامه CASQ را درمطالعه پيترسون و سليگمن (1984) نشان مي‌دهد. 155
جدول 3-3:  پايايي نمرات پرسشنامه سبك اسنادي در كودكان بوسيله KR20  (هيبت‌ ‌الهي،1373) 157
جدول3-4: كليد نمره گذاري پرسشنامه سبك اسناد كودكان (CASQ) (فرم 36 سئوالي) موقعيتهاي مثبت (Cp) 158
موقعيت هاي منفي (CN ) 158
مقياس دروني بودن 158
3-5- روش اجراي پژوهش 159
3-6- طرح تحقيق 160
3-7- روشهاي آماري در تحليل داده ها 161
خلاصه 163
فصل چهارم 164
4-1- داده هاي توصيفي  پژوهش 165
گروه 165
جدول 4-1:  شاخص هاي توصيفي  متغيير كسب كنار ايي اجتنابي  گروه‌هاي آزمايش و گواه در مرحلة پيش آزمون 167
انحراف معيار 167
نمودار 4-1: مقايسه ميانگين‌ زير مقياسهاي سبك كنارآيي اجتنابي در دو گروه آزمايش و گواه در مرحله پيش آزمونجدول 4-2: شاخص هاي توصيفي متغير سبك كنارآيي اجتنابي  گروه‌هاي آزمايش وگواه در مرحلة پس آزمون 169
جدول 4-2: شاخص هاي توصيفي متغير سبك كنارآيي اجتنابي  گروه‌هاي آزمايش وگواه در مرحلة پس آزمون 170
انحراف معيار 170
آزمايش 170
نمودار 4-2: مقايسه ميانگين‌ زير مقياسهاي سبك كنارآيي اجتنابي در دو گروه آزمايش و گواه در مرحله پس آزمونجدول 4-3:  شاخص هاي توصيفي متغير سبك اسناد منفي و زير مقياس‌هاي آن در مرحله پيش آزمون 172
جدول 4-3:  شاخص هاي توصيفي متغير سبك اسناد منفي و زير مقياس‌هاي آن در مرحله پيش آزمون 173
نمودار 4-3: مقايسه ميانگين‌ سبك اسناد منفي و زير مقياسهاي آن در دو گروه آزمايش و گواه در مرحله پيش آزمونجدول 4-4:  شاخص هاي توصيفي  متغير سبك اسناد منفي و زير مقياس ها آن در مرحلة آزمون 174
جدول 4-4:  شاخص هاي توصيفي  متغير سبك اسناد منفي و زير مقياس ها آن در مرحلة آزمون 175
نمودار 4-4: مقايسه ميانگين‌ سبك اسناد منفي و ابعاد آن در دو گروه آزمايش و گواه در مرحله پس آزمونجدول 4-5: شاخص‌هاي توصيفي متغير سلامت روان و ابعاد آن در مرحله پيش آزمون 176
جدول 4-5: شاخص‌هاي توصيفي متغير سلامت روان و ابعاد آن در مرحله پيش آزمون 177
انحراف معيار 177
آزمايش 177
نمودار 4-5: مقايسه ميانگين‌ زير مقياسهاي فهرست 90 نشانه مرضي در دو گروه آزمايش و گواه در مرحله پيش آزمونجدول 4-6-  شاخص هاي توصيفي  متغير سلامت روان و ابعاد آن درمرحلة پس آزمون 179
جدول 4-6-  شاخص هاي توصيفي  متغير سلامت روان و ابعاد آن درمرحلة پس آزمون 180
انحراف معيار 180
آزمايش 180
نمودار 4-6: مقايسه ميانگين‌ زير مقياسهاي فهرست 90 نشانه مرضي در دو گروه آزمايش و گواه در مرحله پس آزمون 182
نمودار 4-7: مقايسه ميانگين‌ متغير سلامت روان در دو گروه آزمايش و گواه در مراحل  پيش آزمون و پس آزمون 183
4-2- آزمون فرضيه هاي پژوهش 184
جدول 4-7: آزمون معناداري تفاوت ميانگين‌ها در سبك كنارآيي اجتنابي در دوگروه آزمايش و گواه 185
جدول 4-8: آزمون معناداري تفاوت ميانگين هاي دو گروه (آزمايش وگواه) در زيرمقياس‌هاي سبك كنارآيي اجتنابي 185
جدول 4-9:  آزمون معناداري ميانگين هاي دو گروه آزمايش و گواه در  كسب اسناد منفي 188
جدول 4-10: آزمون معناداري ميانگين هاي دو گروه آزمايش – گواه در زير مقياس‌هاي سبك  اسناد منفي 188
جدول 4-11: آزمون معناداري تفاوت ميانگين هاي دو گروه آزمايش و گواه در متغير سلامت روان 189
از آنچه كه از جدول 4-11 بر مي آيد مي توان ملاحظه كرد، در متغير سلامت روان، چون t مشاهده شده 57/3=مt در درجه آزادي 68=df (در سطح معني داري 01/0P<) معنادار است پس مي توان نتيجه گرفت فرض صفر رد مي شود و فرض محقق پذيرفته مي شود. 190
جدول 4-12: آزمون معناداري تفاوت ميانگين هاي دو گروه آزمايش و گواه در زير ابعاد فهرست 90 نشانه مرضي 191
خلاصه فصل چهارم 194
فصل پنجم 195
مقدمه 196
5-1- خلاصه و نتيجه گيري 196
5-2- بحث و جمع بندي (بحث دريافته ها) 204
5-3- محدوديت هاي پژوهش 209
5-4- پيشنهادات 211
پيشنهادات بكار بسته: 211
پيشنهادهايي جهت پژوهشهاي بعدي: 212
فهرست منابع فارسي 213
برگه تكليف خانگي:  آگاهي از استرس روزانه 221
فرم خودكنترلي هيجاني ( منطقي) 223
روش حل مشكل 225
راهنمايي 1: 227
راهنمايي 2: 228
ناخشنوي و افسردگي 229
مقابله با نگراني واضطراب 234
1- اثرات نگراني برتفكر 234
2- تاثير نگراني براحساسات 235
3- تاثير نگراني بررفتار 235
4- تاثير نگراني بر بدن 235
حل نگراني 236
مروري بر دوره شيوه هاي كنار آمدن با استرس 238
آموزش تنفس و انبساط 241
تنفس  شكمي: 241
تمرين 1: ببينيد چگونه نفس مي كشيد: 241
تمرين 2: تغيير تنفس از سينه فوقاني به شكمي 242
تمرين 3: تن آرامي پيشرفته (پيشرونده) 242
مقدمه
انسان در زندگي روزمره خود با استرس ها و فشارهاي متعدد ي روبرو است. دوران نوجواني كه ا ز آن به نام دوره بحران طوفان و استرس تا دوره زايش دوباره ياد كرده اند يكي از حوادث  پراسترس زندگي هر فردي است. نوجوان در اين دوره از طرفي با گذر از دوره كودكي به بزرگسالي با تغييرات وسيع جسماني و رشد شناختي مواجه بوده و از طرف ديگر با مسائلي همچون رشد هويت، دستيابي به استقلال از خانواده در عين حفظ ارتباط با آن، پذيرفتن نقش‌هاي اجتماعي در ارتباط با گروه همسالان و تصميم‌گيري درباره آينده و شغل روبرو است. دوران نوجواني زمان كشف يا آگاهي از ارزشهاي فرهنگي و معنوي ودوران  تضادها وتعارض‌ها، تخيل و روياها وسن مشكلات و مسائل اوست.  استرس هاي نوجواني گستره اي  از وقايع روزمره‌اي  همچون، انجام ندادن تكاليف مدرسه، نداشتن آمادگي كافي براي امتحان، گم كردن وسايل و اختلاف با دوست همكلاسي تا وقايع عمده اي همچون طلاق والدين، اعتياد يكي از والدين، بيماري يا مرگ يكي از اعضاي خانواده را دارد. به اعتقاد هولمز  و راهه  (1967) هر حادثه اي كه نياز به سازگاري قابل ملاحظه اي در زندگي فرد داشته باشد ممكن است استرس زا باشد. آنچه  كه اين موضوع را با اهميت تر جلوه مي‌كند، شيوه كنار آمدن با اين استرس زا هاست. برخي افراد به هنگام وقوع مشكل تمام نيرو و انديشه خود را در جهت حل مشكل بسيج مي‌نمايند وبرخي بر عكس به عوارض  و پيامدهاي مشكل مي پردازند به گونه اي كه تنها سعي مي‌كنند از پيامدهاي هيجاني آن بكاهند، در حاليكه مشكل همچنان به قوت خود حل نشده باقي است. درهر صورت، استرس بر اين دو دسته افراد آثار متفاوتي برجاي مي‌گذارد. دسته اول افرادي سازگارتر كم استرس تر و خوش بين ترند چون به مشكل به عنوان موضوعي حل شدني مي نگرند و دسته دوم رنجورتر  مضطرب تر، افسرده تر وبدبين ترند چرا كه استرس‌ها را همچون كوهي  كه سايه خود را بر زندگي آنها گسترانيده، مي بينند. در اين ميان نوجوانان با دلمشغولي هايي همچون تكليف مدرسه، سازگاري با گروه همسالان، برآورده كردن تقاضاهاي والدين ، انتخاب رشته تحصيلي و آمادگي براي كنكور دانشگاه و انديشيدن به آينده تحصيلي و شغلي  مواجهند كه هر يك به نوبه خود فشار رواني عديده اي را به زندگي‌شان تحميل مي‌‌كند. در اين ميان آنچه كه اهميت و ضرورتش را نمايان مي‌سازد قدرتمند كردن نوجوانان به شيوه ها و راهكارهايي صحيح در جهت كنار آمدن با اين استرس زاهاست، تا بتوانند از اين مراحل با حفظ سازگاري و سلامت روان عبور كرده و با مشكلات به عنوان پديده‌هايي حل شدني مواجه شوند، نه آنكه از آنها اجتناب كنند.
1-1- بيان مساله
نوجواني دوره اي بين كودكي و بزرگسالي است كه او را با زنجيره اي از موانع تحولي و چالش هاي عديده اي روبرو  مي‌سازد. درابتدا تكاليف طبيعي همچون تحول هويت و دستيابي  به استقلال و سازگاري با همسالان وجود دارد. مرحله دوم گذر از كودكي به بزرگسالي است كه باتغييرات فيزيولوژيكي در بدن و تحول شناختي مشخص مي‌شود. اين مرحله زماني است كه فرد نيازمند انجام نقش هاي اجتماعي در رابطه با همسالان و افرادي از جنس مخالف، انجام تكاليف مدرسه وتصميم گيريهايي در رابطه با شغل مي‌باشد (فرايدنبرگ ،1997). از آنجا كه تغييرات و وجود تكاليف متفاوت نوجوان رادر معرض استرس عديده اي قرار مي دهد، لزوم واهميت سازگاري و كنار آمدن با اين استرس ها در اين دوره  نمايان مي‌گردد. با توجه به  اين مقدمه اندكي به راهبردها و مهارتهاي كنار آيي مي پردازيم. كنار آمدن، متشكل از پاسخهايي (افكار، احساسات واعمالي ) است كه فرد در برخورد  با موقعيت هاي مشكل داري كه درزندگي روزمره و در شرايط خاص با آنها مواجه مي‌شود، بكار مي‌گيرد.  گاهي اوقات مشكلات حل مي شوند و گاه در تلاش فردي براي برخورد با محيط مورد اغماض قرار مي‌گيرند (فرايدنبرگ، 1997).
 لازاروس  (1984) كنار آمدن را شامل كوششهايي به منظور سازگاري و انطباق با شرايط استرس آور در تلاش در جهت كاهش پيامدهاي منفي  ناشي از منبع  استرس مي داند.
 در زمينه كنار آمدن با استرس  ،دو شيوه اصلي كنار آيي وجود دارد. شيوه اول روش متمركز بر مسئله است يعني فرد به استرس به عنوان موضوعي حل شدني و هدف اصلي  مي‌نگرد و شيوه دوم روش متمركز بر هيجان است. يعني فرد مشكل را حل نمي‌كند بل سعي در كاهش پيامدهاي  هيجاني مشكل دارد.  شماري از محققين، افرادي را كه بوسيله كاهش دادن يا اجتناب كردن با استرس كنار آمده اند را با افرادي كه از راهكارهاي بيشتر مقابله اي و يا هوشيارانه نظير جمع آوري اطلاعات و اقدام به عمل استفاده نموده اند، مقايسه كردند (هولاهان  و موس ، 1987) .  در مجموع تحقيقات نشان مي دهد كه شيوه مقابله نسبت به اجتناب راهكار موفق تري است.  افرادي كه مستقيما با مشكل مواجه مي‌شوند نه تنها با احتمال بيشتري آن را حل مي‌كنند بلكه براي تحت كنترل درآوردن استرس در آينده بهتر آماده مي‌شوند. در واقع برخي پژوهشها معتقدند، اجتناب مزمن از مشكلات،  افراد را در معرض خطر استرس افزوده و شايد مسائل مرتبط با سلامتي قرار دهد (گين ، 1995).
 مطالعه رود ، لونيسون  ، تيلسون  و سيلي  (1990) نشان داد كه كنار آيي مسئله مدار  (در جهت حل مسئله) با افسردگي  ارتباطي نداشت، اما شيوه ناكار آمد گريز رابطه مثبتي با افسردگي همزمان داشته و نيز با سطوح بالاتر افسردگي در آينده بدنبال رويدادهاي پراسترس كه در طي دو سال بعد رخ داد،  همراه بود (گين، 1995).
تفاوتهاي فردي نقش مهمي را در فرايندهاي استرس و كنار آمدن بازي مي‌كنند يكي از اين متغيرها خوش بيني است. خوش بيني  رابطه منفي با انكار و فاصله گرفتن از مسئله دارد. خوش‌بيني تمايل به استفاده از كنار آمدن مسئله مدار و پذيرش استرس زندگي به شيوه اي واقعي دارد (كاسيدي ، 1999). به عبارت ديگر عامل كليدي كه افرادي كه بطو موثري با مشكلات كنار مي آيند را نسبت به كساني كه ممكن است چنين نباشند متمايز ميكند، سبك اسنادي  آنهاست (آبرامسون  و همكاران 1978به نقل از  كانينگهام ، 2001).
اسنادها، نگرش ها ، باورها و ارزيابي‌هايي هستند كه مردم براي توصيف حوادثي كه برايشان اتفاق مي افتد، بكار مي برند. سبك اسنادي كه براي اولين بار در دهه1970 مطرح شد در حقيقت بر مدل درماندگي آموخته شده  افسردگي استوار است. اسناد كردن فرايندي منطقي و نظامدار است كه طي آن شخص با ارزيابي دقيق از يكسري اطلاعات ودلايل رفتار ديگران را تفسير مي‌كند. در بعضي موارد ممكن است اسناد صحيح باشد، اما واقعيت اين است كه در بسياري موارد اين ارزيابي ها، با سوگيريهايي همراه است.
در موارد عديده اي، افراد اسنادهاي اشتباه غيرواقعي، دررابطه با حوادث زندگي شان درنظر مي‌گيرند و اين اسنادهاي اشتباه به نوبه خود استرس افزوده ومشكلات روانشناختي متعددي را ايجاد نموده و تداوم مي بخشند. به عنوان مثال فردي كه از پايين بودن عزت نفس رنج مي برد، مشكلات و موقعيت هاي منفي را بطور گسترده اي به دلايل دروني  مثل عدم تلاش  ياعدم توانايي و حوادث مثبت را به دلايل بيروني  مثل خوش شانسي و ساده بودن تكليف نسبت مي‌‌دهد،  در حالي كه واقعيت چنين نيست. در حقيقت عزت نفس آنها به يك اسناد اشتباه آغشته شده است. بعبارتي عزت نفس آنها پايين است و هيج چيز حتي موفقيت هاي بزرگ هم نمي‌تواند آنرا بالا ببرد (بارون ،1992،به نقل از هيبت الهي, 1373).
معمولا اسنادهاي سببي در سه بخش طبقه بندي مي شوند:
1-دروني بودن در برابر بيروني بودن
2- پايداري در برابر ناپايداري
3- كلي بودن در مقابل خاص بودن
برخي مطالعات نشان داده كه افراده افسرده در مقايسه با افرادعادي بيشتر از اسنادهاي كلي، پايدار و دروني براي رويدادهاي منفي و از اسنادهاي خاص، ناپايدار  و بيروني براي رويدادهاي  مثبت زندگي شان استفاده مي‌كنند. (ريكلمن  و هافمن ،1995).
مدل درماندگي آموخته شده اصلاح شده، چنين مي پندارد كه اينگونه افراد براي رويدادهاي  بد، عادت به پاسخ دادن با اسنادهاي دروني ، ثابت و فراگير و براي رويدادهاي خوب، اسنادهاي بيروني،  موقتي و خاص آن رويداد را دارند.
از بعد نظري بنظر مي رسد كه اسناد علي مقدم برانتخاب راهكارهاي كنار آيي است. در اين صورت انتظار مي رود تغيير  سبك اسنادي بايد تغييراتي در شيوة كنار آمدن اثر بگذارد (كانينگهام و همكاران 2002).
بر طبق مدل شي ير  و كارور  خوش بيني و بدبيني بعنوان انتظار پيامدهاي تعميم يافته مثبت و منفي تعريف مي شوند  و باور دارند كه اين دو تعيين كننده هاي مهم سازگاري اند (شي‌يروكارور، 1985). به عبارتي خوش بيني با پيامدهاي روانشناختي مثبت تر  و در مقابل بدبيني  با پيامدهاي روانشناختي منفي تر رابطه دارد.
در رابطه با سبك هاي كنار آيي نيز شواهد  متقاعد كنندهاي وجود دارد كه نشان مي‌دهد سبك هاي كنار آيي پيش بيني كننده هاي مهم رواني هستند.  مطالعات روي نوجوانان بطور ثابتي به اين نتيجه رسيده كه حتي در موقعيت هاي غير قابل تغيير ، افسردگي با سبك كنارآيي سازنده يا مسئله مدار رابطه اي معكوس و با سبك كنار آيي اجتنابي يا غير سازنده رابطه مثبتي دارد (گلاي شاو  و همكاران 1989، اباتا  وموس، 1991، سيفگ و كرنك ، 1993، گارمزي ، 1993، گانينگهام و واكر ، 1999 به نقل از كانينگهام 2002). آنها پيشنهاد كردند كه مداخلات پيشگيرانه آينده بايد با تمركز بيشتر بر كاهش راهكارهاي كنارايي غير انطباقي در مقايسه با هدف  معمول تر افزايش كنار آيي مسئله مدار باشد.
1-2- ضرورت و اهميت تحقيق
دوره نوجواني دوره گذار به بزرگسالي است و نوجوانان علاوه بر استقلال بايد با فشارهاي رواني ناشي از بلوغ و هورمونهاي جنسي، در حوزه تحصيلي با مسائلي همچون تكاليف درسي،  انتخاب رشته و درآينده با مسئله شغل وحرفه روبرو شوند.
گزارشات مندرج درادبيات  نوجوانان نگراني هايي را درمورد سطوح بالاي ديسترس روانشناختي در جوانان ابراز داشته اند. هر چند بر آوردها تفاوت قابل توجهي را نشان مي دهند ، اما احتمال دارد در هر برهه زماني تقريبا  از نوجوانان دچار  دشواريهايي درعملكرد روانشناختي باشند تا حدي كه با پيشرفت تحصيلي وتحول روانشناختي شان تداخل كند.
با درنظر گرفتن اين مسئله، اين موضوع حياتي است كه عوامل  مرتبط و پيش بيني كننده‌هاي مهم اين وضعيت ها را بشناسيم.
علاوه بر آن برنامه هاي مداخله اي كه تنها بر افراد پرخطر تمركز دارند،  نيازهاي بسياري از كودكان ونوجواناني كه ممكن است از چنين برنامه هايي سودببرند، را برآورده نمي‌سازد. در گزارشي كه اخيرا در مجله پزشكي استراليا به چاپ رسيد روزنمن  (1998) قوياً به اين بحث پرداخت كه برنامه هاي ارتقا سلامتي دركاهش خطر كلي در تمامي جمعيت ها مورد نياز است.
در اصل مشكلات درعملكرد روانشناختي بازتابي از دشواريهايي در كنار آمدن با نگرانيها و استرس هاي زندگي  روزانه است (فرايدنبرگ، 1997). راهكارهاي كنار آيي كه مكررا با سبك‌هاي كنار آيي در نظر گرفته مي شوند ممكن است انطباقي يا غير انطباقي باشند. همچنين اين سبك ها پيش بيني كننده هاي مهم فشار رواني اند.
كنار آمدن ذاتا بد يا خوب نيست بلكه مي‌تواند از راهبردهاي بارور يا  ناباور تشكيل شود، همچنين كنار آمدن مي‌تواند با عنوان ( كارآمد) يا (ناكارآمد) نام گذاري  شود. كنار آمدن كار آمد هنگامي اتفاق مي افتد كه مشكل تعريف و راه حل هاي جايگزين پيشنهاد و به آنها عمل شود. كنار آمدن ناكار آمد اشاره به مديريت و تبيين احساساتي است كه ممكن است در شكل‌گيري هدف نقش داشته باشند به ويژه هنگامي كه با حوادث خارج از كنترل فرد مقابله مي‌كند همراه باشد (كامپاس ، 1992 به نقل از فرايدنبرگ، 1997) .
طبقه بندي ديگر درمطالعات بيلينگز  و موس (1981)، پرلين  و اسكولر  (1978) يافت شده است. آنها سبك هاي كنار آيي را با عنوان مقابله‌اي  و اجتنابي   معرفي نموده و نشان دادنذ سبك كنار آيي اجتنابي و سازگاري هم همبستگي ضعيفي دارند.
مطالعات روي نوجوانان به اين نتيجه رسيده كه افسردگي  رابطه مثبتي با سبك كنار آيي اجتنابي يا غير سازنده دارد (گلاي شاو و همكاران، 1989).
روانشناسان متعددي پيشنهاد كرده اند كه مداخلات پيشگيرانه آينده بايد با تمركز بر كاهش استفاده ازراهكارهاي كنارآيي غير انطباقي اجتنابي در مقايسه با هدف ترويج افزايش استفاده از كنار آيي مسئله مدار باشد.
از طرف ديگر  بنظر مي رسد كه سبك اسناد مقدم بر انتخاب راهكارهاي كنارآيي است. يكي از دسته بندي هاي سبك اسناد كه بدبيني درمقابل خوش بيني است،  اسنادهاي بدبين را شامل اسنادهاي دروني – ثابت و فراگير براي پيامدهاي منفي و اسنادهاي خوش بين را اسنادهايي بيروني، موقت و خاص براي اين پيامدهاي منفي مي داند.
آلوي  و همكاران نشان دادند كساني كه اسنادهاي خوش بين دارند (مثلا اميدوارتراست) نسبت به افراد داراي  اسنادهاي بدبين، بااسترس بهتر كنار مي آيند.
شي ير و كارور (1985)  و شي ير همكاران (1986) شواهدي ارائه دادند كه خوش بين ها به استرس مقاوم ترند واين مقاومت به دليل پيامد انتخاب راهكارهاي بهتر كنار آيي مي‌باشد.
آسپينوال  و تيلور  (1992) در مطالعه اي طولي بر روي دانشجويان  دانشگاه دريافتند خوش بين ها كمتر احتمال دارد از كنار آيي اجتنابي استفاده كنند.
تفكر بدبيني مي‌تواند با مداخله درماني تغيير كند. به عبارت ديگر خوش بيني – بدبيني به عنوان سبكي از تفكر  (سبك شناختي) مي‌تواند آموزش داده شود و قابل تغيير است. همچنين كنار آمدن فرايندي است كه در طول زمان تغيير مي‌كند و محصول پختگي، تغيير شرايط و نتيجه تجربه است. از اين رو  مي‌توان با برنامه‌هاي آموزشي، مهارتهاي كنار آيي و سبك اسناد مثبت را در مدارس بويژه مدارس دخترانه توسعه داد. بر اساس پژوهش داعي پور( 1376) دختران بيشتر خود را سرزنش مي‌كنند و نگران اند. آنها ديد بدبينانه ومنفي تري  نسبت به خود داشته و بطور معناداري از سبك كنار آيي اجتنابي (نابارور) استفاده مي‌كنند، بويژه دختران دبيرستاني كه نسبت به دختران راهنمايي از كنار آيي اجتنابي  بيشتر استفاده مي‌كنند، پس با اين تفاصيل  لزوم و اهميت وجود برنامه هاي پيشگيرانه درمدارس نمايان و آشكار  مي‌گردد. در مروري  بر برنامه هاي مداخله اي پيشگيرانه براي نوجوانان روبرتس  (1992) نتيجه گرفت كه واقعا برنامه هاي فراگير وجود ندارد. با اين وجود شماري از مطالعات انتشار يافته پيامدهاي مثبتي  براي برنامه هايي كه رشد سالمي را در گروههاي انتخاب  شده جوانان ارتقا مي دهند، گزارش كرده اند (همچون كلارك  و همكاران، 1993، 1995،  كومپاس 1995، به نقل از فرايد‌نبرگ، 2002).
سبك معمولي  انتقال  چنين برنامه هايي به صورت اجراي برنامه هاي مداخله اي با هدف قرار دادن گروههاي افراد است.
 در نهايت با توجه به استرس روزافزوني كه نوجوان با آنها روبرو است، اهميت آموزشهايي براي كاربرد كنارآيي كار آمد و سازنده به گونه اي كه بتواند سلامت جسماني و رواني او را در پي داشته باشد، دو چندان  مي‌گردد.
 بنابراين در اين پژوهش برآنيم تا با آموزش مهارتهاي مديريت بر استرس، به نوجوانان راهكارهاي صحيح كنارآيي و مبارزه با افكار منفي را آموزش داده و در جهت تغيير اسنادهاي بدبينانه قدم برداريم و در پي اين آموزشها سلامت جسماني و رواني او  را ارتقا دهيم.
1-3- اهداف تحقيق
در پژوهش حاضر اهداف تحقيق به شرح زير هستند:
بررسي ميزان اثر بخشي  آموزش  مهارتهاي مديريت براسترس بر كاهش سبك كنارآيي اجتنابي دانش آموزان.
بررسي ميزان اثر بخشي آموزش مهارتهاي مديريت بر استرس بر كاهش سبك اسناد منفي دانش آموزان
بررسي ميزان اثر بخشي آموزش مهارتهاي مديريت بر استرس بر ارتقاي سلامت روان دانش آموزان.
1-4- فرضيه هاي پژوهش
1-4 – 1- آموزش مهارت هاي مديريت بر استرس موجب كاهش سبك كنارآيي اجتنابي دانش آموزان مي‌شود.
1-4 – 2-آموزش مهارت هاي مديريت بر استرس موجب كاهش سبك اسناد منفي دانش آموزان مي‌شود.
1-4-3-آموزش مهارت هاي مديريت بر استرس موجب افزايش سلامت روان دانش‌ آموزان مي‌شود.
1-5- متغيرهاي پژوهش
در اين تحقيق متغيرهاي زير بكار مي روند:
1-5-1-متغير مستقل: آموزش مهارتهاي مديريت بر استرس
1-5-2- متغير وابسته : سبك كنارآيي اجتنابي، سبك اسناد منفي، سلامت روان
1-5-3- متغيركنترل: جنسيت، پاية تحصيلي، فرد آموزش دهنده
تعريف اصطلاحات
1-6- تعاريف نظري‌و عملياتي متغيرها
مفاهيم و اصطلاحات را اصولا مي‌توان به دو صورت كلي تعريف  كرد: تعاريف نظري  يا سازنده وتعايف عملي تعاريف سازنده يا نظري كه اشياه يا پديده هارا برحسب  مفاهيم مترادف با ملاكهاي فرضي و انتزاعي توصيف مي‌كند ( نه ملاكهاي مشاهده پذير) و نقش مهمي در فرايند منطق مربوط به تنظيم فرضيه بازي مي‌كند، اما نمي‌تواند جايگزين تعاريف عملي شود (هومن، 1370).
 تعريف عملي، ملاكهاي مشخص منحصر به فرد و مشاهده پذير مربوط به يك پديده را به روشني  بيان مي‌كند، در واقع پلهايي است كه حوزه فرضيات يا كليات را با دنياي واقعي  و اختصاصي مربوط مي‌كند، اما نمي‌تواند جايگزين تعاريف عملي  شود (هومن، 1370).
1-6-1- مهارتهاي مديريت بر استرس
عبارتست از يادگيري اصولي  كه به فرد كمك مي‌كند تا با شناسايي موقعيت  استرس زا يا به جريان اندازنده هاي پاسخ استرسي، به انتخاب  راهكاري مناسب در جهت اداره موقعيت پر استرس دست بزند. داد (گراملينگ و آورباچ ، 1998).
از نظر مك نامارا  (2001) مهارتهاي مديريت بر استرس را مي‌توان در 6 مرحله  به دانش آموزان آموزش داد: (1) آموزش شناسايي علائم استرس و تاثير استرس بر افكار، احساسات، رفتار و سلامت جسماني (2) شيوه هاي ذهني كنار آمدن با استرس (3) روش هاي  فيزيكي  كنار آوردن با استرس  (4) مهارتهاي مطالعه، آمادگي براي امتحان و مديريت بر زمان (5) روش هاي ارتباطي و ميان فردي (6) تقويت اعتماد به نفس و عزت نفس پيشگيري از افسردگي و اضطراب.
تعريف عملياتي
   آموزش مهارتهاي بر استرس:  منظور روش آموزشي سارامك نامارا است كه درجهت اداره وكنترل  موقعيت استرسي به دانش آموزان ارائه مي‌شود. اين روش در 8 جلسه هفته اي 2 روز به مدت 70 دقيقه به دانش آموزان يك كلاس بطور كلي آموزش داده مي‌شود.
 كنار آمدن:  تلاشي است كه هم تكيه بر عمل دارد و هم درون فردي است كه درنهايت خواسته ها و تعارض هاي دروني و محيطي را اداره مي‌كند (يعني يابر آنها تسلط پيدا مي‌كند يا آنها را تحمل  مي‌كند يا آنها را كاهش مي دهد و به حداقل مي‌رساند) (لازاروس، لونير ، 1978 ص 311 به نقل از جاج ، 1998).
كنارآمدن با استرس:  طبق  نظر فرايدنبرگ و لوئيس (1997) كنار آيي مجموعه اي از اعمال خلقي و شناختي است كه در پاسخ به يك مسئله خاص به وجود مي آيد. آنها تلاش براي ترميم، تعادل يا برطرف كردن عدم تعادل فرد را ارائه دادند. اين كار مي‌تواند با حل مشكل (به معناي برطرف كردن محرك) انجام شود يا اينكه خود را مسئله بدون اينكه راه حلي  ارائه كند، انطباق دهد.
1-6-2- سبك كنارآيي اجتنابي
اجتناب در واقع از پذيرش تغييرات با دوري از موقعيت هاست (لازاروس، 1984). فرايدنبرگ معتقد است سبك كنارآيي اجتنابي  سبكي  متشكل از 8 راهبرد: نگراني،  جستجوي تعلق، تفكر آرزومندانه ، كنار نيامدن، ناديده گرفتن  مشكل،  كاهش تنش، خودنگهداي و سرزنش خود مي‌باشد، اين  راهبردها تركيبي  از آنچه كه ممكن است اجتنابي يا نابارور خوانده شود و بطور تجربي با ناتواني در كنار آمدن مرتبط مي‌باشد. شواهد متقاعد كننده نشان مي دهد سبك كنار آيي اجتنابي با سازگاري ضعيف همبستگي دارد (فرايدنبرگ، 1997).
تعريف عملياتي
سبك كنارآيي اجتنابي : اين سبك با استفاده از مقياس كنارآيي نوجوانان (ACS ) فرايدنبرگ ولوئيس  سنجيده مي‌شود و نمره اي كه آزمودني از مجموع راهكارهاي نگراني ، تفكر آرزومندانه ، جستجوي تعلق ، كنار نيامدن، ناديده گرفتن مشكل، كاهش تنش، خود نگهداري  و سرزنش خود بدست مي آورد.
سبك اسناد:  سبك اسناد فرايندي است كه فرد از طريق آن دنياي خود را تفسير مي‌كند و معمولا اين تغيير  در ابعاد دروني – بيروني، كلي  – اختصاصي وپايدار-  ناپايدار سنجيده مي‌شود.
1-6-3- سبك اسناد منفي
سبكي است كه اين سه بعد را تنها در موقعيت هاي منفي مي سنجد.
تعريف عملياتي
سبك اسناد منفي: در اين پژوهش با استفاده از پرسشنامه از سبك اسنادي كودكان و نوجوانان (پيترسون  و سليگمن ، 1984) سنجيده مي‌شود و نمره اي كه آزمودني از موقعيت هاي منفي اين آزمون بدست مي آورد.
1-6-4- سلامت رواني
حالت رواني كه ويژگي بارز آن سلامت وبهبود هيجاني (عاطفي) و نداشتن اضطراب و نشانگان مختل كننده زندگي  و ظرفيت ايجاد در رابطه حسنه  و راضايت بخش با ديگران و كنار آمدن مناسب با استرس و  تناقض هاي زندگي مي‌باشند (كورسيني ، 1999 به نقل از علي‌نيا، 1382).
سلامت روان يك حالت عملكرد موفقيت آميز عملكرد رواني است كه از فعاليت هاي آفرينشي (مولد)، روابط ارضا كننده در فعاليت بخش با ديگران، توانايي سازش يافتگي وسازگاري، با تغيير  و كنار آمدن با مشكلات و پريشانيها، نتيجه مي‌شود(U.S.DHHS ، 1999، به نقل از علي نيا، 1382).
تعريف عملياتي
 سلامت روان نمره اي كه فرد از آزمون تجديد نظرشده  R – 90- SCL (دراگوتيس و ريكلزوراك ، 1976) از طريق جمع ارزش هاي عددي درجات انتخابي اش براي همه سوالات اين پرسشنامه بدست مي آورد و دامنه آن بين 0 تا 360 مي‌باشد ،  ضمنا هرچه نمره فرد كمتر باشد، بيانگر سلامت رواني بهتر اوست.
1-6-5- دانش آموز
فردي كه درنظام رسمي متوسطه در سال تحصيلي 83 –82 مشغول به تحصيل مي‌باشد.
1-6-6- پايه تحصيلي
فقط دانش آموز پايه اول مقطع متوسطه مورد نظر مي‌باشد.
1-6-7- جنسيت
در اين پژوهش تنها جنس دختر بعنوان آزمودني شركت دارند.
خلاصه
در اين فصل پس از بررسي بيان مسئله و همچنين اهميت و ضرورت پژوهش به معرفي متغيرهاي تحقيق پرداخته شد.
فصل دوم
مقدمه
در اين فصل پيشينه پژوهش مورد بررسي قرار مي گيرد. در بخش اول اين فصل به مطالعه مفهوم استرس، تعريف و مدل هاي استرس، عوامل استرس زاي بالقوه، در بخش دوم به موضوع كنارآيي، عوامل موثر بر استرس و كنارآيي، دربخش سوم به موضوع سبك اسناد، سبك اسناد خوش بين/ بدبين و در بخش چهارم به مفهوم سلامت روان پرداخته مي شود در نهايت در بخش پنجم مروري بر پژوهشهاي انجام شده در خارج و ايران در رابطه با موضوع پژوهش خواهيم داشت.
2-1- استرس يا فشاررواني
فيزيولوژي يا روان شناختي ناخوشايندي است كه در پاسخ به محرك هاي تنش زا ايجاد مي‌شود (برمنر  و داگلاس ، 2002) فشار رواني در نتيجه حوادث غير مترقبه يا چالش انگيز در محيط ايجاد مي شود و حوادث تنش زا فرد را وا مي دارد تا خود را مجدداً با محيط سازگار كند (كوپر  و مارشال ، 2001، به نقل از شعاع 82).
بدن انسان به صورت سازمان واحدي عمل مي كند هر قسمت از بدن فرد بر عملكرد قسمت‌هاي ديگر تاثير مي گذارد.
اگر فرد تحت تنش زيادي قرار بگيرد و نتواند به طور صحيح با آن برخورد كند، موادي در بدن توليد مي شود كه موجب عرق كردن كف دست ها، تند شدن ضربان قلب، افزايش ادرار، و اسهال و… مي گردد. واضح است كه افراد نسبت به تنش واكنش هاي متفاوتي نشان مي‌دهند، گاهي اوقات چيزهايي كه در زماني استرس زا هستند در زمان ديگر استرس زا نيستند. اگرچه مقداري از تنش براي سازگاري فرد، مثبت و لازم است ولي قرار گرفتن در معرض استرس‌هاي زياد و شديد موجب ايجاد و تشديد برخي از بيماري‌هاي جسمي و رواني مي‌شود (برمنر و داگلاس، 2002، به نقل از شعاع، 82).
2-2- تعريف استرس
در فرهنگ روان شناسي (رزم آزما، 1370) اين اصطلاحات به عنوان حالتي توصيف شده كه در آن ارگانيزم در اثر وجود عوامل يا شرايطي كه مكانيزم هاي حياتي او را تهديد مي كنند، دچار عدم تعادل مي شود. اين حالت مي تواند داراي منشاء فيزيكي نظير ضربه، سرما يا منشاء شيميايي نظير سموم، عفونت ها و يا منشاء رواني (هيجانات) باشد. به نظر پورافكاري (1376) مراد از استرس يا فشار رواني «اصطلاحي است كه در طب و زيست شناسي به صور گوناگون به كار گرفته شده است. گاه رويدادها يا موقعيت هاي مضر براي ارگانيسم و گاه تنش روان شناختي ناشي از اين رويدادها و موقعيت ها فشار ارگانيسم و گاه تنش روان شناختي ناشي از اين رويدادها و موقعيت ها فشار رواني شمرده مي شود.» به مفهوم دقيق‌تر، به هر چيزي كه در تماميت زيست شناختي ارگانيسم اختلال به وجود آورد و شرايطي ايجاد كند كه ارگانيسم طبيعتاً از آن پرهيز كند، استرس گفته مي شود (شعاع، 82).
استرس ممكن است به صورت محركهاي فيزيكي، عفونتها، واكنشهاي آلرژيك و يا به صورت تغيير كمي در جو رواني- اجتماعي باشد. تفاوت در اين است كه اولي يك عامل تنش زاي فيزيولوژيكي است كه تاثير خود را از طريق هيپوتالاموس، غده فوق كليوي، سلسله اعصاب سمپاتيك و ترشح هورمونهاي مختلف به جا مي گذارد و ديگري علاوه بر قدرت تهديدي كه اصولاً در عامل استرس زا نهفته است، با درك شخص از آن عامل نيز ارتباط دارد (برمنر و داگلاس، 2002). فشار رواني اصطلاح مبهمي براي توصيف موقعيت، شي يا شخص فشارزا است كه احساسات و پاسخهاي فيزيكي را در افراد برمي انگيزاند و پيامدهاي رفتاري، شناختي و يا فيزيولوژيك به همراه دارد. براي درك بهتر اين مفهوم سه الگوي كلي توسط فورمن  مطرح شده كه در اين جا بيان مي شود. اين مدلها شامل مدل محرك، مدل پاسخ و مدل تعاملي است…

 

برای خرید اطلاعات خود را وارد کنید
  • کلیه پرداخت های سایت از طریق درگاه بانک سامان انجام می گیرد.هر مرحله از خرید می توانید مشکل خود را با پشتیبان و فرم تماس با ما در جریان بگذارید در سریعترین زمان ممکن مشکل برطرف خواهد شد
  • پس از پرداخت وجه ، فایل محصول هم قابل دانلود می باشد و هم به ایمیل شما ارسال می گردد .
  • آدرس ایمیل را بدون www وارد نمایید و در صورت نداشتن ایمیل فایل به تلگرام شما ارسال خواهد شد .
  • در صورت داشتن هرگونه سوال و مشکل در پروسه خرید می توانید با پشتیبانی سایت تماس بگیرید.
  • پشتیبان سایت با شماره 09383646575 در هر لحظه همراه و پاسخگوی شماست
  • 0

    User Rating: 4.8 ( 1 votes )
    امتیاز 5.00 ( 2 رای )
    اشتراک گذاری مطلب

    راهنما

    » فراموش نکنید! بخش پشتیبانی مقاله آنلاین ، در همه ساعات همراه شماست

    اطلاعات ارتباطی ما پست الکترونیکی: Article.university@gmail.com

    تماس با پشتیبانی 09383646575

    برای سفارشتان از سایت ما کمال تشکر را داریم.

    از اینکه ما را انتخاب نمودید متشکریم.

    معادله فوق را حل نمایید *

    تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است