باران باش و ببار و نپرس کاسه های خالی از آن کیست.(کوروش کبیر)
خانه » پروژه » گرافیک وهنر » دانلود پروژه گذري بر سقاخانه
دانلود پروژه گذري بر سقاخانه

دانلود پروژه گذري بر سقاخانه

دانلود پروژه گذري بر سقاخانه 

اين تحقيق گذري است بر يكي از موضوعاتي كه چندين سالي است پيرامون آن خيلي صبحتي وجود ندارد و يا اگر باشد بسيار محدود است . هنوز هم اين مكان تاريخي – مذهبي كه ريشه در نگرش هاي ديني ما دارد و کم کم با يك سري باورها و عقايد عجين شده ، در نظر بسياري از اهميت خود ساقط نشده و فقط گرد و غبار زمانه بر روي آن نشسته است .در اين تحقيق سعي كرده‌ام با کنکاشي  در تاريخ مطالبي  پيرامون علل پيدايش سقاخانه‌، معماري ظاهري آن ، عناصر ونشانه‌هاي نمادين در آن ، كه هر يك براي مردم معنا و مفهومي دارد را بگنجانم و از ديگر سو به پيوند سقاخانه و هنر پرداخته و نمونه هايي از اين آثار ارائه گرديده است ،‌كه در طول اين پروژه مي‌توانيد ملاحظه فرماييد  و با اين آرزو که موثر واقع شود و چه بسا روزگاري ، سقاخانه نذر شما را نيز برآورده سازد.

 مقدمه

نخست بايد معني دين و هنر مشخص شود و سپس ربط حقيقي دين و هنر مورد تحقيق قرار گيرد تا در نهايت بتوان براي پرسش مذكور پاسخي مستدل يافت .

 «دين به معناي كل عبارت است از مجموعه فرامين ، قواعد و دستورات و احكام الهي كه براي خير و سعادت و كمال انسان توسط پيامبران به بشر ابلاغ شده است . عنايت دين خير و كمال مطلق است و كمال مطلق زيبايي حقيقي و جمال مطلق است . دريافت حقيقت مطلق ، شهودي است و عشق ذاتي ابناي بشر به حقيقت مطلق (حقيقة الحقايق) منشا شهود است و شهود ميسر نشود الا به مسير روح درعالم قدس و استغراق در درياي وحدت و آشنا شدن ذوق به توحيد .[1]»حقيقت دين ، معرفت الهي است . موضوع و هدف دين ،‌وجود مطلق (‌خداوند)‌ است وشريعت ( دين ) راه و رسم الهي شدن را به انسان مي‌آموزد تا صفات الهي در وجود انسان تجلي يابد و به مقام خليفه الهي رسد .

الذي احسن كل شي خلفة و خدا كسي است كه هر چه را آفريد ، نيكو آفريد (‌آفريده او در نهايت حسن و زيبايي است ) .

در جهان چو حسن يوسف كس نديد           حسن آن دارد كه يوسف آفريد

 حضرت امام ( ره ) در كتاب شريف[2] دعاي سحر مي‌فرمايند :« بهاء به معناي زيبايي است و زيبايي عبارت است از وجود ، پس هر چه خير و زيبايي و سناهست همه از بركات وجود است و سايه آن است تا آن جا كه گفته‌اند مساله اينكه وجود عبارت از خير و زيبايي است همه از بديهيات است پس وجود، همه‌اش زيبايي و جمال و نور و روشني است و هر قدر وجود قوي‌تر باشد زيبايي‌اش عامتر و زيباتر خواهد بود .»وجود تجلي واجب الوجود است . اين تجلي و ظهور ، جلوه ي كمال مطلق و جمال مطلق و مساوي زيبايي است . اگر زيبايي ذات هنر باشد غايت هنر به امر خارج از ذات دلالت ندارد . پس غايت هنر همان حقيقت ذاتي آن و حقيقت ذاتي هنر ، زيبايي حقيقي است . از اين باب ،‌موضوع و هدف ، دين و هنر امري واحد است . در هنر زيبايي حقيقي وجود مطلق و به عبارتي جمال مطلق است و از حيث تفاوتي ميان موضوع دين و هنر نيست .

 « فلوطين معتقد است :« جسم زيبا از طريق بهره‌يابي از نيروي صورت بخشي كه از صور خدائي مي‌آيد ، وجود پيدا مي‌كند . عقل و هر چه از عقل فيضان مي‌يابد زيبايي اصيل روح است نه زيبايي ناشي از امور بيگانه و بدين جهت است كه مي‌گويند روحي كه نيك و زيبا شود همانند خدا مي‌گردد زيرا خدا منشا بخش بهتر و زيباتر هستي و به عبارت بهتر منشا خودهستي يعني زيبايي است . روح ، موجودي خدائي و خود جزئي از زيبايي است و به هر چه نزديك شود و دست يابد ، آن را تا آن حد كه قابليت بهره‌وري از زيبائي دارد ، زيبا مي‌سازد ، اگر بيني كه زيبا نيستي همان كن كه پيكر تراشان با پيكر مي‌كنند ،‌ هر چه زيادي است بتراش و دور بينداز ، اين جا را صاف كن ، آنجا را جلا بده ، كج را راست كن و سايه را روشن ساز و از كار خسته شو تا روشنايي خدائي فضيلت ، درخشيدن آغاز كند و خويشتن داري را برا و رنگ مقدسش بيني ،‌روح اگر خود زيبا نباشد زيبايي را نمي‌تواند ديد از اين رو كسي را كه مي‌خواهد نيكي و زيبايي را ببيند نخست خود را بايد همانند خدا كند و نيك و زيبا شود .»

اگر ذات هنر ديني است ، صورت هنر هم تجلي همان ذات است و صورت از ذات خود نمي‌تواند تخلف كند . اين صورت ، صورت محسوس است و در هنرهاي تجسمي كه با عينيت سروكار دارد صورت جسمانيه ناميده مي شود .

 « ميكل آنژ» مي‌گويد :« هنر خوب براي نزديكي به پروردگار است و در واقع جلوه‌اي از مظاهر زيبايي اوست …. نقاشي خوب ذره‌اي از كمال حق و نشانه‌اي از آواي موسيقي جان بخش آنست …. پس كفايت نيست استادي چيره باشي . بايد روحت صفا داشته باشد و سلامت فكرت از روح القدس نشأت گيرد .

 «چکشم سنگ‌هاي سخت را صورت مي‌دهد دستم آن را بر مي‌گيرد هم فرمان مي‌دهد يا آن را زيرو رو مي‌سازد . بنابراين نيروي ديگري است كه سنگ سخت را نرم مي‌كند و چكش خداوند است كه زيبايي مي‌آفريند . من وبسياري مثل من ، وظايفشان را چون فرماني كه از طرف پروردگار به آنان داده شده ، انجام مي دهند من با وجود ضغف و پيري ، به سبب عشق به پروردگارم كه همه اميدم بسته به اوست به هيچ وجهي از وظايفم دست برنخواهم داشت .[3]»

« مير عماد حسني » بر بيان صفات كاتب ( خوشنويس ) چنين مي‌نويسد :« بدان كه كاتب بايد از صفات ذميم احتراز نمايد زيرا كه صفات ذميمه در نفس علامت بي‌اعتدالي است و حاشا كه از نفس بي ‌اعتدال كاري آيد كه در او اعتدال باشد .» [4]و حال نگاهي گذرا مي اندازيم به موضوع پروژه سقاخانه اين ساحت پاك و مقدس ، اين جگر پاره‌ي باور مردم ، مكاني كه نامش يادآور گلوهاي تشنه و سيراب شده است و منظرش از خنكاي طراوت و نمناكي فضا ، تا وجود آب و خيسي در و ديوارش حكايتگر سرگذشت ويژه خود است .

حكايت گوشه‌اي از فرهنگ اجتماعي مردم پيشين اين مرز و بوم است كه توجه واحترام به آن بخشي از ذهنشان را به خود مشغول مي‌داشت . سقاخانه ؛‌محلي كه هنوز مردم بر آن دست و پيشاني و لب مي‌سايند تا مراد خود گيرند . اين تراوشگاه انديشه‌ي يقين و حاجت كه بامدادان تواضعگاه عابران مصفا بوده و پسينگاهان پذيراي خسته از سركارآمدگان روز به پياله‌اي آب .سقاخانه ، تجسم عيني پاره‌اي از فرهنگ اعتقادات ديني مردم اين ديار است ، كه با هر گره و قفل و نشاني كه به در و ديوارش زده شده ، داستاني از آرزوها و گرفتاري‌ حاجتمندانش را در بر دارد

فهرست مطالب

مقدمه1

فصل اول : نماد و نگرشی نمادین

1-1      نماد و نگرش نمادین به هستی 6

1-2      نماد و نقش آن در زندگی 10

فصل دوم : سقاخانه

2-1وجود افتراق فضاهای سنتی و مدرن13

2-1-1  شناختی از دو واژه «نوگرایی» و «سنت گرایی13

2-1-2 گرایش به فضاهای شهری سنتی 14

2-1-3 مقایسه فضاهای سنتی و مدرن 16

2-2 فرهنگ واژگانی سقاخانه 18

2-3  علل پیدایش سقاخانه 24

2-4 دو عنصر اساسی در سقاخانه 31

2-4-1 آب32

2-4-1-1 آب عنصر مقدس و مشترک در ادیان پهنه ی ایران زمین34

2-4-1-2 آب در دیگر آیین های باستانی36

2-4-1-3 آب در ادیان و آیین ها37

2-4-1-3-1 آب در دیانت یهود37

2-4-1-3-2 آب در مسیحیت 38

2-4-1-3-3 آب در آیین مندائی و صابئین 38

2-4-1-3-4 آب در اسلام 39

الف : بازتاب آب در اسلام 39

ب: آب در عرفان اسلامی – ایرانی 40

ج: آب ، واقعه كربلا و آب تربت 42

د: آب و مذهب دو روی یك سكه‌اند در سقا خانه 45

2-4- 2 آتش 50

2-4-2-1 آتش و نور در ایران باستان 50

2-4-2-1-1  اهمیت آتش و نور درجهان بینی آفرینش ایران باستان 53

2-4-2-1-2 آتش و نور واسطوره های آن در فرهنگ آریایی 53

2-4-2-2 كاركرد رمزهای آتش و نور در اسلام 54

2-4-2-3 كاركرد رمزهای آتش و نور در ایران 55

2-4-2-4 نور و هنر 56

2-5 معماری سقا خانه 57

2-6 عناصر نمادین سقا خانه 60

2-6-1 آینه 61

2-6-2 شمع ( چراغ نفتی ، لوستر ) 63

2-6-2-1 شعله شمع 64

2-6-2-2 سوگند به نور و روشنایی و فروغ و شمع افروزی 66

2-6-2-3 شمع گردانی در مراسم مقدس 67

2-6-2-4 شمع در سقا خانه : آتش و آب 67

2-6-3 قفل 68

2-6-4 آدمكهای فلزی 70

2-6-5 پنجه  72

2-6-6 چشم 74

2-6-7 ظرف سقا خانه‌ای 75

2-6-8 ستاره 76

2-7 تزئینات دیگر سقاخانه 76

2-7 -1 کتیبه نویسی76

2-7-2 سنگاب80

2-8 رنگ در سقاخانه 81

2-8-1 پیشینه ای از رنگ 81

2-8-2 خواص رنگ سبز 82

2-8-2-1 مسرت بخشی و شاد آور بودن 83

2-8-2-2 تقویت تحمل پذیری و صبر 83

2-8-3 رنگ سبز در سقاخانه 84

2-9 معرفی تعدادی از سقاخانه‌های معروف

2-9-1 سقاخانه عزیز الله 90

2-9-2 سقاخانه سردر مجلسی 92

2-9-3 سقاخانه طوقچی 93

2-9-4 سقاخانه آقا میرزا اسدالله روضاتی 95

2-9-5 سقاخانه در دشت 97

2-9-6 سقاخانه حاج آقا شجاع 99

2-9-7 سقاخانه پنج شنبه دین 101

2-9-8 سقاخانه قدیمی رو به روی سردر مسجد جورجیو 103

2-9-9 سقاخانه‌های درب امام 105

2-9-9-1  سقاخانه دالان درب امام 105

2-9-9-2  سقاخانه صحن شمالی درب امام 106

2-9-9-3  سقاخانه مجاور درب امام 107

2-9-10 سقا خانه مسجد حكیم 108

2-9-11 سقا خانه هارونیه 109

2-9-12 سقاخانه درب كوشك 110

2-9-13 سقاخانه بیدآباد 110

2-9-14 سقاخانه حاج محمد جعفر 111

2-9- 15 سقاخانه قصر در دشت 112

2-9-16 سقاخانه گرگ یراق 113

2-9-17 سقاخانه گذرهارونیه 114

2-9-18 سقاخانه حاج علی 115

2-9- 19 سقاخانه آقانور 116

2-9-20 سقاخانه تركها 117

2-9- 21 سقاخانه مسجد سید 118

2-9-22 سقا خانه تاج الدین 119

2-9-23 سقاخانه مسجد لبنان 120

2-9- 24 سقاخانه مسجد ذكر الله 121

فصل سوم : مكتب سقا خانه

3-1 مكتب سقا خانه و پیدایش آن 122

3-2 هنرمندان مكتب سقا خانه 127

3-2-1 منصور قندریز 127

3-2-2 حسین زنده رودی 129

3-2-3 پرویز تناولی 131

3-2-4 فرامرز پیل آرام 133

3-2-5 ژازه طباطبایی 134

3-2-6 جعفر روحبخش 135

3-2-7 مسعود عربشاهی 135

3-2-8 ناصر اویسی 137

3-2-9 صادق تبریزی 138

3-3 تطبیق برخی آثار هنرمندان سقاخانه با ادعیه و طلسمات 139

3-4 نمونه‌ای دیگر از آثار هنرمندان معاصر با نگاه سقاخانه‌ای 145

نتیجه گیری 152

گزارش كار عملی 154

منابع 165

منابع فارسي :

احيايي ،‌محمد؛بازتاب آتش و نور در باور و هنرهاي مقدس ايران ؛ پايان نامه كارشناسي ارشد ،‌دانشگاه آزاد،83-82

آذر گشنسب ،‌اردشير ؛ ( آتش در ايران باستان؛ چاپ دوم ،1353

اسماعيل پور ،‌ابوالقاسم ،‌اسطوره آفرينش در آيين ماني ؛تهران،نشر كارون ،چاپ اول،1381

امين زاده ،‌بهناز ؛ آب ، معماري ،‌شهرسازي مسلمين ؛ كتاب هنر ماه ، شماره 57 و 56 ،‌تهران، نشر خانه كتاب ايران ،1382

اوشيدري ، جهانگير ؛‌نور ، آتش ، آتشكده در آيين زرتشت ؛ ‌تهران ، ناشر مولف،1379

اويسي ، نقاشي با شناسنامه ايراني ؛ شماره 732، تهران ،1356

باتيست تاورنيه ، ژان ؛‌سفر نامه تاورنيه ؛ترجمه: ابوتراب نوري ( نظم الدوله )؛ اصفهان،انتشارات تاييد،چاپ دوم ،1336

بختور تاش ، نشان راز آميز ؛1371

بلوكباشي ،‌علي ؛نوروز ،‌جشن نوزايي آفرينش ؛تهران ، نشر دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي ،چاپ اول، 1380

بنيادلو ،‌ناديا ؛  سقاخانه در ايران بانگاهي به سقاخانه‌هاي تهران ؛‌پايان نامه كارشناسي ارشد پژوهشي هنر ،1379

 

فرمت : قابل ویرایش | WORD | صفحات : 150

*************************************

نکته : فایل فوق قابل ویرایش می باشد

برای خرید اطلاعات خود را وارد کنید
  • کلیه پرداخت های سایت از طریق درگاه بانک سامان انجام می گیرد.هر مرحله از خرید می توانید مشکل خود را با پشتیبان و فرم تماس با ما در جریان بگذارید در سریعترین زمان ممکن مشکل برطرف خواهد شد
  • پس از پرداخت وجه ، فایل محصول هم قابل دانلود می باشد و هم به ایمیل شما ارسال می گردد .
  • آدرس ایمیل را بدون www وارد نمایید و در صورت نداشتن ایمیل فایل به تلگرام شما ارسال خواهد شد .
  • در صورت داشتن هرگونه سوال و مشکل در پروسه خرید می توانید با پشتیبانی سایت تماس بگیرید.
  • پشتیبان سایت با شماره 09383646575 در هر لحظه همراه و پاسخگوی شماست
  • 0

    User Rating: نفر اول باشید!
    اشتراک گذاری مطلب

    راهنما

    » فراموش نکنید! بخش پشتیبانی مقاله آنلاین ، در همه ساعات همراه شماست

    اطلاعات ارتباطی ما پست الکترونیکی: Article.university@gmail.com

    تماس با پشتیبانی 09383646575

    برای سفارشتان از سایت ما کمال تشکر را داریم.

    از اینکه ما را انتخاب نمودید متشکریم.

    معادله فوق را حل نمایید *

    تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است