دانلود مقاله

بزرگترین مرجع دانلود مقالات تخصصی

با ما تماس بگیرید

09198000718

09383646575

ما را پیدا می کنید
جستجو کنید

دانلود مقاله واقعيت اجتماعي تشيع از صفويه تا قاجار

مقاله واقعيت اجتماعي تشيع از صفويه تا قاجار

اقتدار ايل  خانان و قدرت اجتماعي مذهب

پس از آل بويه ، خلافت بغداد قدرت هاي سياسي متعددي را كه در نواحي مختلف جامعه ي اسلامي ظهور مي كردند ، رسميت بخشيد . خلافت بغداد با داعيه ي جانشيني شرعي رسول خدا ، در واگذاري تاج و تخت به قدرت هاي عشيره اي وايلي مسلط ، در واقع نقش كليسا در سده هاي ميانه ( قرون وسطي ) را ايفا  مي كرد و خلافت بدين سان تا سال 656 ه .ق كه سال سقوط آن به دست هلاكو خان مغول است ، ادامه يافت .

حمله ي مغول تهاجم نظامي گسترده اي بودكه با استفاده از درگيري هاي موجود در ميان حاكمان جوامع اسلامي و ضعف آنها و بي آن كه از توجيهي ديني برخوردار باشند تنها با استفاده از زور انجام شد ، مسلمانان اعم از شيعه و سني همه به يك اندازه در معرض تيغ سپاهان مغول قرار گرفتند و مقاومت هاي مستقلي كه در شهرها و روستاهاي مختلف در برابر آنها انجام مي شد ، با بي سابقه ترين كشتارها سركوب مي گشت .

مذهب اوليه ي مغولها شمن بود ، ولي در هنگام تسلط برايران با همراهي جمعي از بوداييان و كشيشيان مسيحي ، سياست تبليغ اين دو مذهب را نيز دنبال كردند و برخي از آنها به آيين مسيحيت گرويدند .

جامعه ي اسلامي گرچه در برابر هجوم سياسي مغول تاب نياورد ، ولي فرهنگ و تمدن اسلامي حضور قوي و توانمند خود را بر آن تحميل كرد ، به گونه اي كه مغول نيز مانند استبداد بني اميه و …. ناگزير از توجيه ديني خود شدند .

دانلود مقاله واقعيت اجتماعي تشيع از صفويه تا قاجار

درسده ي هشتم پس از هجوم هاي سده ي هفتم  ، ديگر بار فرصت براي مقاومت هاي سياسي و نظامي تشيع به وجود آمد . سربداران در خراسان ، مرعشيان درمازندران و نهضت پيش گامان مهدي در خوزستان ، از جمله قيام هاي سياسي شيعه هستند كه تا دوران هجوم تيمور و حتي پس از آن در بخش هاي مختلف ايران به حيات خود ادامه دادند .

علي رغم حضور فكري و سياسي فزاينده و فعالي كه تشيع در تمام مدت داشت ، ساخت سياسي قدرت قبل و بعد از حاكميت ايل خانان مغول ، يعني در دوران سلجوقيان ، خوارزمشاهيان و تيموريان تا زمان حاكميت قاجار ، ايلاتي و عشايري است . مناسبات و روابط ايلاتي ، خوانين را از توان نظامي اي بهره مند ساخته بود كه با تكيه به آن از نفوذ اجتماعي و حتي حاكميت سياسي برخوردار مي شدند ، در اين ميان حضور باور و معرفت ديني در كنار عصبيتي كه به انسجام ايلي منجر
مي شد ، موجب گشت تا اين عصبيت نيز از پوشش ديني استفاده كند و در مواردي در قلمرو توقعات ديني جامعه گام بردارد .

بسط وتوسعه ي انديشه هاي شيعي – كه پيش از اين در اصول و فروع اعتقادي شيعه شرح آن گذشت – مانع از اين مي شد كه حاكميت هاي موجود با
همه ي تلاش هايي كه براي توجيه ديني خود مي كردند ، از مشروعيت ديني برخوردار شوند، به همين دليل تشيع در طول تاريخ هر گاه فرصت مي يافت ، اعتراض خود را به حاكميت هاي موجود در قالب رفتار سياسي خود سازمان مي داد و تشيع با همه ي تلاش هاي سياسي پراكنده اي كه انجام داد ، هرگز نتوانست نظام مطلوب خود را استقرار بخشد ، زيرا قدرت رقيب او ، يعني  ، استبداد متكي بر مناسبات ايلي بود و قدرت تشيع مانند هر نيروي مذهبي ديگر مبتني بر آموزش هاي ديني و تعليم و تعلم هاي مستمري بود كه در نظام شهري بيش تر امكان وجود پيدا مي كند ، بنابراين قدرت مذهبي بيشتر قدرت شهري است و شهر با سكون و ثباتي كه دارد ، در برابر ايل كه از تحرك و توان نظامي بهره مند است ، همواره آسيب پذير بوده است و حاكميت سياسي شهر در طول اين مدت به دست كساني بوده است كه از قدرت نظامي ايلي بهره مند هستند .

خصلت شهرس آموزش هاي ديني ، مستلزم نفي باور ديني از حوزه ي زندگي ايلي و عشيره اي نيست ، بلكه ايلات و عشاير نيز از باور ديني بهره مند
مي باشند ، اين باور ، در نزد آنها كمتر با تفكر و تامل همراه است و در مناسبات اجتماعي نيز كمتر ظاهر مي شود ، از اين رو مناسبات اجتماعي ايلاتي بيش تر در چهره ي عادات قومي و بر محور عصبيت و در قالب اقتدار سياسي خان شكل
مي گيرد . البته در صورتي كه آموزش هاي ديني در درون عشيره گسترش پيدا كند و با حفظ چهره ي الهي ، مقتضي نيروي اجتماعي مستقلي باشد ، به تناسب
توسعه اي كه آموزش هاي ياد شده پيدا مي كنند ، نيروي ديگري نيز در درون عشيره دركنار خان ، ظاهر مي شو و آن ، نيروي مذهبي است كه در پيرامون رهبران ديني تمركز مي يابد . حتي در برخي موارد ، رهبري ديني ايل مي تواند با قرار گرفتن در مركز روابط عشيره اي از موقعيت اجتماعي خان برخوردار شود و در اين صورت ايل مانند وقتي كه فاقد رهبري ديني است ، يك قطبي خواهد بود و رهبري ديني با استفاده از اين موقعيت ، از امكانات سياسي و نظامي بالفعلي كه در مناسبات عشيره اي وجود دارد ، در جهت آرمان هاي ديني استفاده خواهد كرد ، اين مسئله همانند بهره اي است كه ابوطالب از موقعيت اجتماعي بني هاشمي براي حمايت از پيامبر اسلام (ص) برد ، زيرا با حمايتي كه به عنوان بزرگ بني هاشم از پيامبر (ص ) كرد ، امكانات موجود دراين گروه را در آرمان هاي ديني پيامبر (ص) به كار گرفت، به همين جهت برخي از بني هاشم ، صرف نظر از مسئله باور به اسلام يا كفر ، در شعب ابي طالب گرفتار محاصره ي اقتصادي شدند . با مرگ ابوطالب و جانشيني ابولهب ، پيامبر (ص ) از اين حمايت اجتماعي محروم شد و بدين ترتيب سخت ترين روزهاي زندگي پيامبر و مسلمانان كه به مهاجرت آنها به مدينه انجاميد ، آغاز گشت .

ظرفيتي كه مناسبات ايلي در تحمل رهبري مذهبي مي تواند داشته باشد ، مسئله اي است كه در تبيين قدرت سياسي شيعه و خصوصاً چگونگي پيدايش حاكميت صفويه در سده هاي دهم و يازدهم موثر است .

فرمت : قابل ویرایش | WORD | صفحات : 45

*************************************

نکته : فایل فوق قابل ویرایش می باشد

برای مشاهده سایر عناوین بر روی لینک زیر کلیک بفرمایید

دانلود مقاله واقعيت اجتماعي تشيع از صفويه تا قاجار
قیمت: 6,000 تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فعال خواهد شد و شما می توانید فایل مورد نظر خود را دانلود کنید

امکان ارسال لینک دانلود و جزئیات خرید به ایمیل شما وجود دارد